10’dan sonra, ondan sonra...

“Evvel zaman içinde” diye başlar masallar. Keyifle dinler masalları çocuklar.

Yetişkinler masal anlatırlar, okurlar. Yetişkinlerce ezberlenmişçesine anlatılan veya okunulan masalların içinde “ondan sonra” kelimeleri kullanılmaz.

Çocuklar da masal anlatmayı sever, hatta masallar üretmeyi, anlatırken masala şekil vermeyi, kafalarındaki, hayallerindekini masallarda canlandırmayı… Ve “ondan sonra” derler sık sık, düşünürler o “ondan sonra”larla.

Masallarda kelime oyunları yoktur. Çocuklar kelime oyunlarını severler, masalla ilgili “ne zaman yaşanmış?” diye sorabilirsiniz çocuğa “evvel zaman içinde” diye cevap verebilir muzip bir çocuk. Ya da çocuk bize sorar anlatılan masalı iyi dinleyip dinlemediğimizi kontrol etmek için, “saat kaçtan sonra?” diyebilir. Bilemediğimiz zaman “10 dan sonra”, ondan sonra dedim ya der yine bir başka çocuk.

Bizler de çocuklar gibi düşünmeye başladık, çocuklarla birlikte olarak, onlarla çalışarak, onları gözlemleyerek, seviyoruz oynamayı...

Onun için “ondan sonra” “10dan sonra” oldu harflerle sayılarla oynanınca. Kulağa, göze aynı gelen ama özünde tamamen farklı bazı şeylerin “bir”likteliğini, bütünlüğünü amaçlamaktayız ekolojik pazarda cumartesi günleri “10dan sonra”, ya da ayrı gibi görünen ama bir bütün olanları...

“0”dan başladı ekolojik Pazar 2006 yılında. Hep onların var olduğunu bilerek “0”ları kabul etmeyerek.

“0”dan başladık ahşap oyuncakla 2002 deki ekoloji fuarında, yine sıfırdan başlayan ekoloji fuarına katılarak. Yine “0”ı bir yapmanın zorluğunu bilerek, ama onları, onlarcasını hep etrafımızda hissederek... İniş çıkışlarımız oldu, zorlandık zaman zaman, “ondan sonra” diyerek devam ettik yolumuza, yaşadıklarımızdan, yaşattıklarımızdan sonraki o önemli dönemlerde, düşündük, soluk aldık, ondan evveli de düşündük, ondan sonrayı da, bizden önceyi de bizden sonrayı da.

Pazarın açılışından itibaren biz de yer aldık ekolojik pazarda. Oyuncaklarla, oyunlarla. “0”ları bir yaptık. Elde var 1’lerle yani 10’larla neleri daha güzel, daha iyi kılabileceğimizi hayal ettik. Böyle düşünenlerin, uğraşanların, faydalananların sayısını rakamların sağ tarafına “0” koyarak arttırmayı istedik, onların, onlarca, yüzlerce, binlercesinin var olduğunu bilerek. Ekolojik pazarda halen yer almaktayız keyifle, ekolojik yaşamın bir parçası olduğunu düşünerek insan elinde şekillenmiş dal parçalarını, oyuncakları tanıtarak… Yetişkinlerin maalesef unuttuğu, çocukların ise çok az tanıdığı ahşap oyuncağı...

Yola çıktık yine çocuktan, çocuğun doğasından. Birçok yetişkin için –ulaşılabilirliği az ve zor olduğundan dolayı belki de- neredeyse bir uç nokta haline gelmiş, “ekolojik yaşam biçimi”, “organik ürün”, ”ahşap, doğal oyuncak” ve onların yapımını, oluşumunu çocuğun tüm doğallığıyla kabul etmesini, benimsemesini, yaptığını, tuttuğunu, kokladığını tanıyıp yaşamına katmasını hedefleyerek...

ONDAN SONRA…

Pazardaki oyun oynama tezgahımızı “çocuklar için”, “bizim için”, hatta azıcık da olsa “doğa için” 1 in yanına 0 ekleyerek 10 farklı çalışmaya, oyuna açmaya karar verdik her hafta yavaş yavaş. Ondan sonra diyerek, oyun arkadaşlarımızla birlikte öğrenerek, ondan sonrasının hep daha güzel, daha verimli geçeceğini hayal ederek. Saat 10’dan sonra, meraklısı, heveslisi ile 10larca 100lerce 1000lerce insana ulaşılacaktır zaman içinde. Ekolojik yaşamını önemini bilen, seven onların ve 10larca, 100lerce, 1000lercenin onların hep orada olduğunu bilerek, hissederek...

“Onlar”da hep güzellikleri bulmak, görmektir niyetimiz. Hep orada olanların veya orada olduğunu düşündüğümüzün değerini bilmek, korumak, hissetmek, öğrenmek paylaşmak ve sürdürülebilir kılmaktır sadece. Onların “hep” olamayacağını bilmektir. Bir de onlar var ki... “onlar hep” orada değil, yanı başımızda, içimizde diyoruz. İsimsiz, tanımsızlar onlar; hepimizin içinde, içimizde- aramızda hep... Bizim yaşayanlarımız, bizim yaşam kaynaklarımız, içimizde, doğamızda …

Masallarda hep mutlu sonlar vardır... Bizler hep mutlu sonların olmadığını biliyoruz…

Masalları çocukların çok sevdiğini de biliyoruz, oyunu da...

 Ve yine biliyoruz ki, ekolojik, doğal yaşam için yapılan her şey mutluluk getirir; üstelik bizden sonraki nesillere de...

Sizi ve çocuklarınızı oynamaya çağırıyoruz her cumartesi “ondan sonra”ya.

Ondan sonramız, ondan sonranız daha güzel olsun istiyoruz....

Uygulamalar

Oyunlar, etkinliklere örnekler:

. Tahta parçaları, saman, çekiç zımpara ile kuş yuvası, bahçe, mobilya vs. yapımı

. Balmumu ile şekiller, mumlar

. Topaç yapma, çevirme, boyama

. Taş boyama

. Sinerji oyuncağı, 10 kişi ile birlikte çizim, resim Strippenzieher ile

. Kağıt hamuru ile şekiller

. Anahtarlık, dolap süsü yapımı, kesilmiş tahta parçalarıyla veya zeytin çekirdeği, . ardıç çekirdeği kullanarak

. Puzzle boyama, zımparalama

. Soma cube, tangram ve diğerleri; çeşitli akıl oyunları

. Artık materyallerle tasarım

. Kille şekiller yapımı

. Kese kağıdı yapımı, paket yapımı (çocuklar kendi hazırladıkları

 kese kağıtlarını süsleyecekler, ve yaptıkları ürünleri onun içinde koyacaklar)

. Çeşitli geleneksel oyunlar, malzemeli veya malzemesiz taş boyama, geleneksel oyunlar; sek-sek, çember sürme, ip atlama vs.

Bu mönülerde alınan oyuncakların, yapılan aktivitenin yanında bir ekolojik gıda verilir. (tangram, topaç ile organik mandarin veya kurabiye)

Yetişkin mönüsüne de bir oyuncak verilir ek olarak, yetişkinlerin oynayacağı bir oyuncak, (Soma - cube veya tangram tarzı oyunlar)

Fast food da çocuklara verilenin tam tersi uygulanacak, büyükler de oyunun, ahşap oyuncağın sadece çocuklar için değil yetişkinler için de olduğunu görecekler. Çocuklar oynarken yetişkinler ya onları izleyecek, zaman zaman belki yardım edecek, ya da pazarda alışveriş yapıp, yemek yiyecekler...

Ayrıca okullar açılınca bir bilgi, beceri yarışması hazırlanacak. Bu her hafta farklı sorular, görevlerle tekrarlanabilir olacak.

İnteraktif olarak çocuklar ekolojik pazarı gezecekler, bilgilenecekler, beceriler kazanacaklar.

Üçer, dörder kişilik gruplara sorular verildikten sonra, aralarında iş planı yapılması için 10 ar dakika verilecek. Daha sonra çocuklar birlikte veya dağılarak verilen görevleri yapmaya çalışacaklar.

Örnek sorular ve görevler (10 tane)

 Pazardaki mandarin nereden geliyor?

 Pazardaki en yaşlı satıcı kim?

 Pazarda bir elma kes, 6 parçaya ayır.

 Elinle 2 kilo fasulyeyi tartıp tahmin et, sonra ölçtür, aradaki fark nedir, ölçen pazarcı yazsın.

 Tangram ile bir üçgen yap

Sor bakalım patlıcan nereden geliyormuş, kaç saatte, hangi araçla?

 Ve ekoloji, ekolojik ürün ile ilgili çocuğu bilinçlendirecek birçok soruya cevap alınacak, doğrudan üreticilerden, Buğday Derneğinden.

Çocuklar belirli bir süre içinde cevaplamak, yapmak zorunda olacaklar verilenleri...

Proje oyun tezgahlarında yer almak isteyen kişilere, farklı etkinliklere açıktır,  başka yerlere de genişletilebilir.